21-Mar-2025

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ(ପ୍ରେରଣା ଖବର): ସଂସଦର ଚଳିତ ବଜେଟ ଅଧିବେଶନରେ ଶ୍ରୀ ନିରଞ୍ଜନ ବିଶି ରେଳ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟକୁ ୨0୨୩ ଏବଂ ୨୦୨୪ ରେ ରେଳ ଦୁର୍ଘଟଣା ଏବଂ ମୃତାହତଙ୍କ ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିଥିଲେ। ୨୦୨୩ ଏବଂ ୨୦୨୪ ରେ ଜୋନ୍ ଅନୁସାରେ  ରେଳ ଦୁର୍ଘଟଣା ଏବଂ ମୃତାହତଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ବିଷୟରେ ବିସ୍ତୃତ ସୂଚନା ମାଗିଥିଲେ। ଶ୍ରୀ ବିଶି ସେହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଦୁର୍ଘଟଣା ଏବଂ ମୃତାହତଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ପଚାରିଥିଲେ। ଏହା ସହିତ, ଶ୍ରୀ ବିଶି ପଚାରିଥିଲେ ଯେ ଏହି ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପରିବାରକୁ କ୍ଷତିପୂରଣ ଦିଆଯାଇଛି କି ନାହିଁ, ଏବଂ ଯଦି ଦିଆଯାଇଛି, ତେବେ ଏପରି କ୍ଷତିପୂରଣର ବିବରଣୀ କିମ୍ବା କୌଣସି ବିଳମ୍ବର କାରଣ କ'ଣ ବୋଲି ଅଣ ତାରକା ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିଥିଲେ l
ଏହାର ଜବାବରେ, ରେଳମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ଅଶ୍ୱିନୀ ବୈଷ୍ଣବ ଏକ ଲିଖିତ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦାନ କରି ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିବା ବିଭିନ୍ନ ସୁରକ୍ଷା ପଦକ୍ଷେପର ପରିଣାମ ସ୍ୱରୂପ, ଦୁର୍ଘଟଣା ସଂଖ୍ୟାରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ହ୍ରାସ ଘଟିଛି। ପରିଣାମସ୍ୱରୂପ ଟ୍ରେନ୍ ଦୁର୍ଘଟଣା ୨୦୧୪-୧୫ରେ ୧୩୫ ରୁ ହ୍ରାସ ପାଇ ୨୦୨୩-୨୪ରେ ୪୦ ହୋଇଛି। ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଯେ ୨୦୦୪-୨୦୧୪ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରତିବର୍ଷ ପରିଣାମସ୍ୱରୂପ ଟ୍ରେନ୍ ଦୁର୍ଘଟଣାର ହାରାହାରି ସଂଖ୍ୟା ୧୭୧ ଥିଲା, ଯାହା ମୋଟ ୧୭୧୧ ଦୁର୍ଘଟଣା ଥିଲା, ଯାହା ପରେ ଯଥେଷ୍ଟ ହ୍ରାସ ପାଇଛି। ୨୦୨୪-୨୫ରେ ଦୁର୍ଘଟଣା ସଂଖ୍ୟା ଆହୁରି ହ୍ରାସ ପାଇ ୩୦ ହୋଇଛି (ଏବେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ)। ଟ୍ରେନ୍ ପରିଚାଳନାରେ ଉନ୍ନତ ସୁରକ୍ଷାର ଆଉ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସୂଚକ ହେଉଛି ପ୍ରତି ମିଲିୟନ ଟ୍ରେନ୍ କିଲୋମିଟର ଦୁର୍ଘଟଣା, ଯାହା ୨୦୧୪-୧୫ରେ ୦.୧୧ ରୁ ହ୍ରାସ ପାଇ ୨୦୨୩-୨୪ରେ ୦.୦୩ ହୋଇଛି, ଯାହା ପ୍ରାୟ ୭୩% ଉନ୍ନତିକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଛି।
ମନ୍ତ୍ରୀ ରେଳ ଦୁର୍ଘଟଣା ଏବଂ ମୃତାହତଙ୍କ ପରିସଂଖ୍ୟାନ ବିଷୟରେ ଆହୁରି ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ ଉତ୍ତର ରେ କହିଛନ୍ତି ଯେ 2004-2014 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, 1711  ଟ୍ରେନ ଦୁର୍ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା ଯାହା ଫଳରେ ୯୦୪ ଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଏବଂ ୩୧୫୫  ଜଣ ଆହତ ହୋଇଥିଲେ। ବିପରୀତରେ, ୨୦୧୪-୨୦୨୪ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଦୁର୍ଘଟଣା ସଂଖ୍ୟା ୬୭୮କୁ ହ୍ରାସ ପାଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ୭୪୮  ଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଏବଂ ୨,୦୮୭ଜଣ ଆହତ ହୋଇଥିଲେ।
ମନ୍ତ୍ରୀ ସୁରକ୍ଷାକୁ ଉନ୍ନତ କରିବା ପାଇଁ ନିଆଯାଇଥିବା ଅନେକ ପଦକ୍ଷେପ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ। ମାନବ ତ୍ରୁଟି ହେତୁ ଦୁର୍ଘଟଣାକୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ୨୮.୦୨.୨୦୨୫ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୬୬୨୩ ଷ୍ଟେସନରେ ପଏଣ୍ଟ ଏବଂ ସିଗନାଲ ଗୁଡ଼ିକର କେନ୍ଦ୍ରୀକୃତ ପରିଚାଳନା ସହିତ ବୈଦ୍ୟୁତିକ/ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ ଇଣ୍ଟରଲକିଂ ସିଷ୍ଟମ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି। ଏହା ସହିତ, ଏହି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକରେ ସୁରକ୍ଷା ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୫  ସୁଦ୍ଧା ୧୧ ,୦୮୯ଲେବଲ୍ କ୍ରସିଂରେ ଲେବଲ୍ କ୍ରସିଂ (LC) ଗେଟଗୁଡ଼ିକର ଇଣ୍ଟରଲକିଂ ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଛି। ଷ୍ଟେସନଗୁଡ଼ିକର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଟ୍ରାକ୍ ସର୍କିଟିଂ, ଟ୍ରାକ୍ ଅକ୍ୟୁପାନ୍ସିକୁ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଭାବରେ ଯାଞ୍ଚ କରାଯିବା ନିଶ୍ଚିତ କରି, 6,631 ଷ୍ଟେସନରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯାଉଛି ବୋଲି  ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି lଏହା ବ୍ୟତୀତ, ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା-ସଘନ ସିଷ୍ଟମ, କଭଚକୁ ଜୁଲାଇ 2020 ରେ ଏକ ଜାତୀୟ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଟ୍ରେନ ସୁରକ୍ଷା  ସିଷ୍ଟମ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହାକୁ ଦିଲ୍ଲୀ-ମୁମ୍ବାଇ ଏବଂ ଦିଲ୍ଲୀ-ହାୱଡା କରିଡର ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ରେଳ ରୁଟରେ ଧୀରେ ଧୀରେ ନିୟୋଜିତ କରାଯାଉଛି।
ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ପଦକ୍ଷେପ ମଧ୍ୟରେ ସତର୍କତା ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଲୋକୋମୋଟିଭ୍‌କୁ ସତର୍କତା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଡିଭାଇସ୍ ସହିତ ସଜ୍ଜିତ କରିବା ଏବଂ କୁହୁଡ଼ି ପାଗ ସମୟରେ ଆଗକୁ ଆସୁଥିବା ସିଗନାଲ ବିଷୟରେ କର୍ମଚାରୀମାନଙ୍କୁ ସତର୍କ କରିବା ପାଇଁ ମାଷ୍ଟରେ ରେଟ୍ରୋ-ରିଫ୍ଲେକ୍ଟିଭ୍ ସିଗମା ବୋର୍ଡ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ବୋଲି ଜବାବ ରଖିଛନ୍ତି l କୁହୁଡ଼ି ପ୍ରଭାବିତ ଅଞ୍ଚଳରେ, ଲୋକୋ ପାଇଲଟ୍‌ମାନଙ୍କୁ GPS-ଆଧାରିତ କୁହୁଡ଼ି ସୁରକ୍ଷା ଡିଭାଇସ୍  ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଉଛି ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ନିକଟତର ହେଉଥିବା ସିଗନାଲ ଏବଂ ଲେଭଲ୍ କ୍ରସିଂ ଗେଟ୍ ଚିହ୍ନଟ କରିପାରିବେ।
ଟ୍ରାକ୍ ସୁରକ୍ଷାରେ ଆହୁରି ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ଆଧୁନିକ ଟ୍ରାକ୍ ଗଠନର ବ୍ୟବହାର ଏବଂ ମାନବ ତ୍ରୁଟି ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ ଟ୍ରାକ୍-ଲେଇଂ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପର ଯାନ୍ତ୍ରିକୀକରଣ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଅଲ୍ଟ୍ରାସୋନିକ୍ ଫ୍ଲା ଡିଟେକ୍ସନ୍ ପରୀକ୍ଷାର କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନ ଏବଂ ଲମ୍ବା ରେଳ ବ୍ୟବହାର ମଧ୍ୟ ସମୟାନୁସାରେ ତ୍ରୁଟିପୂର୍ଣ୍ଣ ଟ୍ରାକ୍‌ଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନଟ ଏବଂ ଅପସାରଣ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ବୋଲି ମନ୍ତ୍ରୀ ଉତ୍ତର ଦେଇଛନ୍ତି l ଟ୍ରାକ୍ ସମ୍ପତ୍ତି ପାଇଁ ୱେବ୍-ଆଧାରିତ ମନିଟରିଂ ସିଷ୍ଟମ୍ ସହିତ ନିୟମିତ ଟ୍ରାକ୍ ଯାଞ୍ଚ, ସର୍ବୋତ୍ତମ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରୁଛି l
ମନ୍ତ୍ରୀ ଏହା ମଧ୍ୟ ଆଲୋକପାତ କରିଥିଲେ ଯେ ଜାନୁଆରୀ 2019 ସୁଦ୍ଧା ବ୍ରଡଗେଜ୍ ରୁଟ୍‌ରେ ସମସ୍ତ ମାନବହୀନ ଲେଭଲ୍ କ୍ରସିଂଗୁଡ଼ିକୁ ଉଚ୍ଛେଦ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ସୁରକ୍ଷାକୁ ଆହୁରି ଉନ୍ନତ କରିଛି। ଏହା ସହିତ, ନିୟମିତ ଯାଞ୍ଚ ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ମରାମତି କିମ୍ବା ପୁନର୍ବାସ ମାଧ୍ୟମରେ ରେଳ ସେତୁ ପାଇଁ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଇଛି। ସମସ୍ତ କୋଚରେ ବୈଧାନିକ ଅଗ୍ନି ନୋଟିସ୍ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରି ଏବଂ ନୂତନ ଭାବରେ ନିର୍ମିତ ପାୱାର କାର ଏବଂ ପ୍ୟାଣ୍ଟ୍ରି କାରରେ ଅଗ୍ନି ଚିହ୍ନଟ ଏବଂ ଦମନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରଦାନ କରି ଅଗ୍ନି ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯାଇଛି।
ଟ୍ରେନ୍ ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ରେଳ ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ କ୍ଷତିପୂରଣ ସମ୍ପର୍କରେ ମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ରେଳ ଆଇନ, 1989 ର ଧାରା 124 ଏବଂ ଧାରା 124-A ଅନୁଯାୟୀ ମୃତ୍ୟୁ କିମ୍ବା ଆଘାତ ପାଇଁ କ୍ଷତିପୂରଣ ରେଳବାଇ ଦାବି ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ୍  ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥିର କରାଯାଏ। RCT ପୀଡିତ କିମ୍ବା ସେମାନଙ୍କ ନିର୍ଭରଶୀଳଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦାଖଲ କରାଯାଇଥିବା ଦାବି ଆବେଦନଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ କରୁଛି ଏବଂ ଉପଯୁକ୍ତ ନ୍ୟାୟିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ପରେ କ୍ଷତିପୂରଣ ପ୍ରଦାନ କରୁଛି । 2023 ଏବଂ 2024 ରେ, ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇ ମୃତ ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ନିକଟତମ ସମ୍ପର୍କୀୟଙ୍କୁ ମୋଟ 23.50 କୋଟି ଟଙ୍କା କ୍ଷତିପୂରଣ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲା। ଏହା ମନେ ରଖିବା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଯେ ଗୋଟିଏ ବର୍ଷରେ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିବା କ୍ଷତିପୂରଣ ସେହି ବର୍ଷରେ ଘଟିଥିବା ଦୁର୍ଘଟଣା ସହିତ ସିଧାସଳଖ ଜଡିତ ନୁହେଁ ବରଂ ଦୁର୍ଘଟଣା ଘଟିଥିବା ବର୍ଷ ହେଉ ନା କାହିଁକି, ସେହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ରେଳବାଇ ଦାବି ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କୋର୍ଟ ଦ୍ୱାରା ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ହୋଇଥିବା ମାମଲାଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ ବୋଲି ମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ବୈଷ୍ଣବ ଉତ୍ତର ଦେଇଛନ୍ତି l