26-Nov-2020

ଭୁବନେଶ୍ବର, (ପ୍ରେରଣା ଖବର) - ଲୋକସଭାର ପ୍ରଥମ ଓ ଅଦ୍ୟାବଧି ଏକ ମାତ୍ର ଓଡ଼ିଆ ବାଚସ୍ପତି ହେଉଛନ୍ତି ରବି ରାୟ। ସେ ଥିଲେ ଲୋକସଭାର ନବମ ବାଚସ୍ପତି। ଜନତା ଦଳର ସା˚ସଦ ଭାବେ ୧୯ ଡିସେମ୍ବର‌୍‌ ୧୯୮୯ରୁ ୯ ଜୁଲାଇ ୧୯୯୧ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଦାୟିତ୍ବ ତୁଲାଇଥିଲେ। ବାଚସ୍ପତି ଭାବେ ତାଙ୍କ ମୋଟ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ୧ ବର୍ଷ ୨୦୨ ଦିନ ଥିଲା। ଲୋକସଭାରେ ‘ଶୂନ୍ୟ କାଳ’ର ବ୍ୟବସ୍ଥା ସେ ଆରମ୍ଭ କରାଇଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ସେ କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଲୋକସଭା ଆସନକୁ ପ୍ରତିନିିଧିତ୍ବ କରିଥିଲେ। ସେ ଥିଲେ ଗାନ୍ଧୀବାଦୀ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ। ୧୯୪୮ରେ ସୋସାଲିଷ୍ଟ୍ ପାର୍ଟିରେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ। ତାହା ପରେ ସ˚ଯୁକ୍ତ ସୋସାଲିଷ୍ଟ୍ ପାର୍ଟି, ଜନତା ପାର୍ଟି ଓ ଜନତା ଦଳ।*

*୧୯୨୬ ନଭେମ୍ବର‌୍‌ ୨୬ରେ ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲା ଅନ୍ତର୍ଗତ ଭଅଁରାଗଡ଼ ଗ୍ରାମରେ ସେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ। ରାଭେନ୍‌ସା କଲେଜ୍‌ରୁ ଇତିହାସରେ ସ୍ନାତକ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପରେ ମଧୁସୂଦନ ଆଇନ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଆଇନ ପଢ଼ିଥିଲେ। ରାଭେନ୍‌ସାରେ ପଢ଼ିବା ପୂର୍ବରୁ ସ୍ବାଧୀନତା ସ˚ଗ୍ରାମରେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ। ସ୍ବାଧୀନତାର କିଛି କାଳ ପୂର୍ବରୁ ରେଭେନ୍‌ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ତିରଙ୍ଗା ଉଡ଼ାଇ ଗିରଫ ହୋଇଥିଲେ। ସେ ଥିଲେ ଆଗ ଧାଡ଼ିର ଛାତ୍ର-ନେତା। ରେଭେନ୍‌ସା ଛାତ୍ର ସ˚ସଦର ସଭାପତି ଥିଲେ। ସେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ ମଧୁସୂଦନ ଆଇନ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଛାତ୍ର ସ˚ସଦର ପ୍ରଥମ ସଭାପତି। ସମାଜବାଦୀ ରାଜନୈତିକ ଚିନ୍ତାଧାରା ଦ୍ବାରା ମୂଳରୁ ହିଁ ପ୍ରଭାବିତ ଥିଲେ। ସ୍ବାଧୀନତା ପରେ ବିଧିବଦ୍ଧ ଭାବେ ସୋସାଲିଷ୍ଟ୍ ପାର୍ଟିରେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ। ୧୯୫୩-୫୪ ଅଖିଳ ଭାରତୀୟ ସମାଜବାଦୀ ଯୁବକ ସ˚ଘର ଯୁଗ୍ମ ସ˚ପାଦକ ଥିଲେ। ସେ ଥିଲେ ରାମ ମନୋହର ଲୋହିୟାଙ୍କ ଅନୁଗାମୀ। ଓଡ଼ିଶାରେ ସୋସାଲିଷ୍ଟ୍ ପାର୍ଟିର ମୂଳଦୁଆ ପକାଇଥିଲେ। ପ୍ରଥମେ ଏହି ଦଳର ଜାତୀୟ କାର୍ଯ୍ୟକାରିଣୀରେ ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ। ୧୯୬୦ରେ ଏହି ଦଳର ସାଧାରଣ ସ˚ପାଦକ ହୋଇଥିଲେ। ୧୯୬୭ରେ ପୁରୀ ଲୋକସଭା ଆସନରୁ ବିଜୟୀ ହୋଇଥିଲେ। ୧୯୭୪ରେ ରାଜ୍ୟସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ। ଜାନୁଆରି ୧୯୭୯ରୁ ଜାନୁଆରି ୧୯୮୦ ଯାଏ ମୋରାରଜୀ ଭାଈ ଦେସାଈଙ୍କ କ୍ୟାବିନେଟ୍‌ରେ ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ପରିବାର କଲ୍ୟାଣ ମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ। ୧୯୮୯ ଓ ୧୯୯୧ରେ କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଲୋକସଭା ଆସନରୁ ବିଜୟୀ ହୋଇଥିଲେ।*

*ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନରେ ସେ ଥିଲେ ସରଳ, ସଚ୍ଚୋଟ, ସ୍ବଚ୍ଛ ଓ ଅମାୟିକ। ପଇସା କମାଇବା ପାଇଁ ରାଜନୀତି କରୁ ନ ଥିଲେ।  ସ˚ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୁର୍ନୀତି-ମୁକ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ବ। ଅଣ-ରାଜନୈତିକ ସ˚ଗଠନ ‘ଲୋକ ଶକ୍ତି ଅଭିଯାନ’ ସହ ସ˚ପୃକ୍ତ ଥିଲେ। ଏହା ମାଧ୍ୟମରେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ତରରେ ହେଉଥିବା ଦୁର୍ନୀତି ବିରୋଧରେ ସ୍ବର ଉତ୍ତୋଳନ କରିଥିଲେ, ମାତ୍ରାଧିକ କେନ୍ଦ୍ରୀୟକରଣର ବିରୋଧ କରିଥିଲେ। ଏଥି ପାଇଁ ସାରା ଭାରତ ବୁଲି ସଭା-ସମିତି ମାଧ୍ୟମରେ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ। ବିଭିନ୍ନ ରାଜନୈତିକ ଓ ସାମାଜିକ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ବିଭିନ୍ନ ଖବରକାଗଜରେ ନିୟମିତ ଲେଖାଲେଖି କରୁଥିଲେ। ‘ସିଟିଜେନ୍‌ସ ଇନିସିଏଟିଭ୍‌ ଫର‌୍‌ ପିସ୍‌’ର ସକ୍ରିୟ ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ। ଏହା ମାଧ୍ୟମରେ ନକସଲପନ୍ଥୀ ଓ ମାଓବାଦୀ ସମସ୍ୟାର ମାନବୀୟ ଏବ˚ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ସମାଧାନ ପାଇଁ ପ୍ରଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ।*

*ତିବ୍ବତ ମୁକ୍ତି ଆନ୍ଦୋଳନର ଆଜୀବନ ସମର୍ଥକ ଥିଲେ। ଦଲାଇ ଲାମାଙ୍କ ଦ୍ବାରା ‘ଲାଇଟ୍‌ ଅଫ୍‌ ଟ୍ରୁଥ୍‌’ରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିଲେ। ‘ଉତ୍କଳ ରତ୍ନ’ ଓ ‘କଳିଙ୍ଗ ରତ୍ନ’ ଦ୍ବାରା ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିଲେ। ‘ମାଟିରୁ ଆକାଶ’ ତାଙ୍କର ଆତ୍ମଚରିତ। ହିନ୍ଦୀ ପତ୍ରିକା ‘ଚଉଖମ୍ବା’, ଓଡ଼ିଆ ପତ୍ରିକା ‘ଜନ’ ଓ ‘ସମତା’ ଏବ˚ ଇ˚ରେଜୀ ପତ୍ରିକା ‘ଦ ଅଦର‌୍‌ ସାଇଡ୍‌’ କିଛି କାଳ ତାଙ୍କ ସ˚ପାଦନାରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା। ୧୯୭୭-୭୮ ସେ ପ୍ରେସ୍‌ କାଉନ୍‌ସିଲ୍‌ର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଥିଲେ। ଜରୁରିକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତି ବେଳେ ଗିରଫ ହୋଇ କିଛି କାଳ ଜେଲ୍‌ରେ ଅଟକ ଥିଲେ। ୨୦୧୭ ମାର୍ଚ‌୍‌ ୬ରେ କଟକ କଲ୍ୟାଣୀ ନଗରସ୍ଥିତ ବାସଭବନରେ ତାଙ୍କର ପରଲୋକ ହୋଇଥିଲା।