21-Mar-2021

"ଆମ ଓଡ଼ିଆ ପଖାଳ ରାଣୀ"

 ପଖାଳ ପଖାଳ ହେ" ପ୍ରିୟ ପଖାଳ
          ଆସ ତୁମେ ସଭିଁ ଘର
ଟକଳ ଫୁଟାଇ ଖାଇବେ ଜନତା 
         କରି ତୁମକୁ ଆଦର ।।

ଗ୍ରୀଷ୍ମ ସାଥେ ଆସି ବିରାଜିତ ହୁଅ
        ସବୁରି ରୋଷେଇ କୋଣ
ବାସି ପଖାଳ ଓ ସଜ ପଖାଳକୁ 
          କରୁଛି ମୁଁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ ।।

ଧନୀ ଯେ ଖାଆନ୍ତି ସଉକେ ପଖାଳ
        ଥରେ ଅଧେ ଖରା ଦିନେ
 ଗରିବ ରକ୍ତ ରେ ପଖାଳ ତୋରାଣି
         ବହୁ ଥାଏ ନିତି ଦିନେ ।।

ଆମ ପରମ୍ପରା ଓଡ଼ିଆ ପଖାଳ
           ଭାରି ସୁମଧୁର ନାମ
ଯିଏ ଖାଇଛି ସେ ପଖାଳ ଗଣ୍ଡିଏ
           ଜାଣିଛି ତାହାର କାମ ।।

 ଗରମ୍ ଭାତରେ ପେଜ ପାଣି ଦେଇ
          ରଖି ଦେବ ଏକ ରାତି
 ସକାଳୁ ସକାଳୁ ଢାଙ୍କୁଣି କାଢିଣ
         ଦେଖିବ ତାହାର ରୀତି ।।

 ପଖାଳ ହାଣ୍ଡିର ମହମହ ବାସ
         ମହକି ଉଠିବ ଘର
କଂସାରେ ବାଢିଣ ଖାଇବାକୁ ମନ୍
         ହେବ ଖାଲି ତତ୍ ପର ।।

ସାଙ୍ଗରେ ପଡ଼ିବ ଭଜା, ଭର୍ତ୍ତା ଲୋଡା
          କେତେ ରକମ୍ ର ତିଅଣ
ଲଙ୍କା ଓ ପିଆଜ ବଡ଼ି, ବାଇଗଣ
          ତା"ସାଙ୍ଗେ ମିଶିବ ରସୁଣ ।।

ଶାଗ ଭଜା ସଙ୍ଗେ ଆଳୁ ପୋଡ଼ା ଆଉ 
         ମାଛ ଭଜା ଲେମ୍ବୁ ଲୁଣ 
ମିଶାଇ ଖାଇବ ଖଣ୍ଡ ଘୋଳ ଦହି
        ଜାଣିବ ସ୍ଵାଦ ର ଗୁଣ ।।

କଲରା ମସଲା କଦଳୀର ଭଜା
        ସୋରିଷ ଶୁଖୁଆ ରାଈ
ଆମିଷ ବାଲାଙ୍କ କଚେ ବାର୍ ହେବ
        ଖାଇବେ ଲାଳ ଗଡ଼ାଇ ।।

ଚୈତ୍ର ମାସରେ ନିମ୍ବ କଢ଼ି ଭଜା
        ଖାଇବାକୁ ଲାଗେ ମଜା
ଛତୁର ବେସର ଆମ୍ବୁଲର ରାଈ
          ମନ କରି ଦିଏ ତାଜା ।।

ଆଚାର, ପାମ୍ପଡ, ଆମ୍ବର ଚଟଣୀ
        ସାଥେ କଷି ଆମ୍ବ ଲସି
କଷି କାକୁଡି ଓ ଖଣ୍ଡ ନଡ଼ିଆକୁ
         ଚୋବାଇ ଖାଇବ ହସି ।।

ଆମ ପରମ୍ପରା ଓଡ଼ିଆ ପଖାଳ
      ଭୁଲ୍ ନାହିଁ ପ୍ରିୟ ଜନ
ପଖାଳ ରାଣୀ ଯେ ବିଦେଶ ଗଲାଣି
        ମୋହି ଲାଣି ସଭି ମନ ।। 

 ଢାବା, ଝୁମ୍ପୁଡି ଓ ପଞ୍ଚ ତାରକା ଠୁ
           ପଖାଳ କଲାଣି ରାଜୁତି
ଖରା ଦିନେ ଯିଏ ଖାଇଛି ପଖାଳ
           ଜାଣିଛି ତା କରାମତି ।।

କେଉଁ ଆବହମାନ କାଳରୁ ପଖାଳ
           ଦେବତାଙ୍କୁ ହୁଏ ଲାଗି
ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ର ପ୍ରିୟ ଏ ପଖାଳ
           ମନରେ ରଖିବା ଜାଗି ।।

ଯଦି ନ ଖାଉଛ ପଖାଳକୁ କେବେ
        ଖାଅ ନିଶ୍ଚେ ଖରା ଦିନେ
 ଶରୀର ପାଇଁ ମହୋଷଧି ସମ
        ମନେ ରଖିବା ହେ ଜନେ ।

ଉତ୍କଳ ମାଟିର ଐତିହ ଆମର
         ପରମ୍ପରା ପଖାଳର
ସମସ୍ତଙ୍କ ହୃଦେ ରହୁ ସେ ଜୀବିତ
       ଟେକ ରହୁ ଓଡ଼ିଆର ।।

                 ** ଅମ୍ବିକା ସ୍ୱାଇଁ

                   ଭୁବନେଶ୍ୱର