19-Jul-2024

ହରଭଙ୍ଗା(ଦେବବ୍ରତ ଦାଶଙ୍କ ରିପୋର୍ଟ) ଧରା ପୃଷ୍ଠରେ ଅନେକ ଜୀବଜନ୍ତୁ ରହିଛନ୍ତି। ଆଧୁନିକତାର ଛାପରେ ଧିରେ ଧିରେ ସବୁଜିମା ପରିବେଶ ରୁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଜାତିର ପକ୍ଷୀ ଲୋପ ପାଇବାକୁ ବସିଛନ୍ତି। ଏଭଳି ଏକ ବିରଳ ପକ୍ଷୀ ହେଉଛି ବାଦୁଡି । ଦିନେ ଗାଁ ଗାଁ ରେ ସନ୍ଧ୍ୟାହେଲେ କାନରେ ଗୁଞ୍ଜରିତ ହେଉଥିଲା କିଚିରିମିଚିରି ଶବ୍ଦ ଆଉ ଏବେ କାନକୁ ବାଜୁ ନାହିଁ ଏହି ଶବ୍ଦ । କିନ୍ତୁ ବୌଦ୍ଧ ଜିଲ୍ଲାରେ ଆଜି ବି ଏଭଳି ଏକ ସ୍ଥାନ ଅଛି ଯେଉଁଠି ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କ ପ୍ରଚେଷ୍ଟା ପାଈଁ ହଜାର ହଜାର ସଂଖ୍ୟାରେ ବାଦୁଡିଙ୍କ କିଚିରିମିଚିରି ଶବ୍ଦରେ ଗୁଞ୍ଜରିତ ହେଉଛି ପୁରା ପରିବେଶ ।  

ଗଛ ସାରା ଝୁଲି ରହିଛନ୍ତି ଅନେକ ପକ୍ଷୀ । ଗୋଟିଏ କି ଦୁଇଟି ନୁହେଁ ଆପଣ ଚାହିଁଲେ ବି ଗଣି ପାରିବେନାହିଁ ଏହି ପକ୍ଷୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା । ଗଛ ଡାଳରେ ଦୋଳି ଖେଳିଲା ପରି ଝୁଲି ରହିଛନ୍ତି ବିରଳ ପ୍ରଜାତିର ପକ୍ଷୀ। ଆପଣମାନେ ମଧ୍ୟ କିଏ କୋଉଠି କେମିତି ଦେଖିଥିବେ ରାତ୍ରିରେ ଏହି ପକ୍ଷୀକୁ। ଯାହାର ନାଁ ହେଲା ବାଦୁଡି। 

ବୌଦ୍ଧ ଜିଲ୍ଲା ରାମଗଡ ମହାନଦୀ କୂଳରେ ଥିବା ବାବା କେଦାରେଶ୍ୱର ଶୈବପୀଠ ପରିସରରେ ଥିବା ୧୧ଟି ଗଛରେ ଏବେ ବସା ବାନ୍ଧିଛନ୍ତି ଏହି ପକ୍ଷୀ । ଗ୍ରାମର ବ୍ୟଜେଷ୍ଠମାନେ କୁହନ୍ତି କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁସାରେ ଅଳ୍ପ ସଂଖ୍ୟକ ବାଦୁଡି ସର୍ବ ପ୍ରଥମେ ଗାଁର ଏକ ବର ଗଛରେ ରହୁଥିଲେ ଗାଁର କିଛି ବିପଦ ସଙ୍କେତ ଦେବାର ଥିଲେ ସେମାନେ ବାରମ୍ବାର ତାଙ୍କର ସ୍ଥାନ ବଦଳାଇ ଥାନ୍ତି । ପରିଶେଷରେ ଏମାନେ ଆଶ୍ରୟ  ନେଇଛନ୍ତି ଗାଁ ର ଏହି ଦେବାଳୟ ରେ । 

ଆଜକୁ ୩୦ବର୍ଷ ରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ ସମୟ ହେଲା ଏଠାକାର ମନ୍ଦିର ପୂଜାରୀ ଓ ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ଯୋଗୁଁ ଏବେ ବଢିବାରେ ଲାଗିଛି ବାଦୁଡ଼ିଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା । ଅନ୍ୟପଟେ WILDLIFE ACT 1972 SCHEDULE 5 ଅନୁଯାୟୀ ବାଦୁଡି ପକ୍ଷୀ ଶିକାର ଏକ ଦଣ୍ଡନିୟ ଅପରାଧ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଯଦି  କିଏ ଏହି ପକ୍ଷୀ ଶିକାର କରିବାକୁ ପ୍ରଚେଷ୍ଟା କରେ ଉକ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଗ୍ରାମବାସୀ ଗ୍ରାମସଭାରେ ବଡ ଜୋରିମାନ ଆଦାୟ କରିଥାନ୍ତି । ତେଣୁ ଏହି ଡର ରେ ବାଦୁଡି ଶିକାର ପାଇଁ କେହି ସାହାଶ କରନ୍ତି ନାହିଁ ବୋଲି ଗ୍ରାମବାସୀ କାଶୀନାଥ ବଡ଼ମାଲି କହିଛନ୍ତି।

ପରିବେଶ ର ସନ୍ତୁଳନ ରକ୍ଷା କରିବା ରେ ବାଦୁଡି ର ଭୂମିକା ବି କିଛି କମ ନୁହେଁ । ବିଜ୍ଞାନ ର ଖାଦ୍ୟ ଓ ଖାଦକ ନିୟମ ଅନୁଯାଇ ଧାନବିଲର କୀଟପତଙ୍ଗ ଓ ମଶା କୁ ନିପାତ କରିବାରେ ଏମାନଙ୍କ ଭୂମିକା ବେଶ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ।  ଦିନସାରା ଗଛ ଡାଳରେ ଝୁଲି ରହୁଥିବା ବାଦୁଡି ରାତି ହେଲେ ଖାଦ୍ୟ ଅନ୍ୱେଷଣରେ ବାହାରି ପଡନ୍ତି। ସମସ୍ତେ ଶୋଇଗଲା ପରେ ଏମାନେ ରାତିରେ ଚରାବୁଲା କରୁଥିବାରୁ ଏମାନଙ୍କୁ କେହିକେହି ରାତ୍ରୀଚର ପକ୍ଷୀ ବୋଲି କହିଥାନ୍ତି। 

ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ହେଉ କି ଅନ୍ୟ କିଛି ବିପଦ ଘଟଣା ଘଟିବା ପୁର୍ବରୁ ବାଦୁଡି ପକ୍ଷୀ ଗାଁ ଲୋକଙ୍କୁ ସୂଚନା ଦେଇଥାଏ ବୋଲି ଗାଁ ରେ ରହିଛି ମାନ୍ୟତା। ଆଉ ବାଦୁଡି ପକ୍ଷୀର ଏହି ଉପକାରିତାକୁ ରାମଗଡ ପଂଚାୟତବାସୀ ବେଶ ଭଲ ଭାବେ ବୁଝି ପାରିଛନ୍ତି । ତେବେ ଏମାନଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ବନବିଭାଗ ଆଗଭର ହେବା ସହିତ ସରକାରୀ ସ୍ତରରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଦୃଷ୍ଟି ଦିଆଗଲେ ବାଦୁଡିଙ୍କ ବଂଶ ବିସ୍ତାର ହେବା ସହିତ ଏହି ସ୍ଥାନ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ମାନଚିତ୍ର ରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସ୍ଥାନ ପାଇ ପରିବ ।